Tags

, ,

Nog niet zo lang geleden zette bijna iedereen een stalletje onder de kerstboom. Kinderen schoven de drie wijzen elke dag een beetje dichterbij en baby Jezus was voor 25 december niet te bespeuren in de stal. Dat gebruik is stilaan aan het verdwijnen. Of toch niet?

kerststal

Buitenkerststal

De kerststallencultuur is het geheel van tradities die verbonden zijn met het opzetten van een kerststal in de kerstperiode.  Kerststallen worden niet enkel in de huiskamer gezet, maar ook in kerken of op pleinen. Op heel wat plekken kan je een kerststallententoonstelling bezoeken of deelnemen aan een kerststallenroute.

Sociaal-culturele betekenis van de kerststal

Het plaatsen van de kerststal is een traditie die verbonden is met de advent en de kersttijd en mensen samenbrengt rond de kribbe. Veel mensen verbinden de kerststal  met een boodschap van hoop, geloof of een nieuw begin. De kerststal kan ook een ontmoetingsplaats zijn, in de kerk of op de hoek van de straat, en staat in die zin symbool voor een hoopvolle samenleving.

De kerststal en de bijhorende figuren zijn vaak het resultaat van de menselijke creativiteit. Kerststallen worden soms gebouwd met recuperatiemateriaal. Het hele bouwproces vraagt om een bepaalde techniek en creativiteit. Daarnaast heeft de kerststal zelf ook tal van schrijvers en kunstenaars geïnspireerd.

De eeuwenoude traditie rond het opstellen van de kerststal is vandaag voor veel mensen heel herkenbaar en brengt warme herinneringen naar boven. Het gebruik wordt vaak spontaan van de ene generatie op de andere generatie doorgegeven.

15492219_10206680134557121_8170508207122106285_n

Kerststal in de kathedraal van Gent

Federatie van Vlaamse Kerststallenvrienden

De Federatie van Vlaamse Kerststallenvrienden is een vereniging die verzamelaars van kerststallen, organisatoren van kerststallententoonstellingen en kerststallenroutes, en plaatselijke kerststallencomités samenbrengt en functioneert als aanspreekpunt voor al deze groepen. Om de toekomst van de kerststallencultuur in Vlaanderen te verzekeren, maakte de Federatie een erfgoedzorgplan op onder begeleiding van het CRKC en LECA.

IMG_2827

Bestuursleden van de Federatie van Vlaamse Kerststallenvrienden

Toekomst verzekeren

Borgingsmaatregelen zijn maatregelen die ervoor zorgen dat een traditie actief onderdeel van het leven van vandaag blijft en dat de traditie wordt doorgegeven aan toekomstige generaties. Het erfgoedzorgplan is het geheel van de borgingsmaatregelen. Enkele voorbeelden:

Zo werd bijvoorbeeld de Facebookpagina  Leve de kerststal aangemaakt, om de zichtbaarheid van de kerststallencultuur te vergroten. Op de website van de kerststallenvrienden vind je niet enkel informatie over de kerststallencultuur, maar ook een overzicht van kerststaltentoonstellingen en een lijst van buitenkerststallen.

De Federatie van Vlaamse Kerststallenvrienden organiseerde in samenwerking met het CRKC en LECA in 2015 en 2016 de contactdagen ‘Red de kerststal’ en ‘Leve(n)de kerststal’ waar kerststallenliefhebbers elkaar konden ontmoeten en expertise uitwisselen rond het borgen van het kerststallenerfgoed.

In bepaalde regio’s zoals de Kempen leeft de kerststallencultuur sterk en zetten ook lokale verenigingen in op de overdracht ervan naar toekomstige generaties. Zo maakte Erfgoed Noorderkempen een demofilm van de opbouw van de buitenkerststal van Zondereigen (Baarle-Hertog) om het brede publiek kennis te laten maken met het ambacht van de kerststallenbouw.

20171125_092635

Draaien van demofilm bij opbouw kerststal Zondereigen

Met de kerstkaartenactie sporen de kerststalvrienden wie een kerstkaart verstuurt aan om een kaart met een kerststal te versturen. Deze actie werd reeds twee maal georganiseerd.

In 2017 werd een schrijfcomité samengesteld dat de informatie over de kerststallencultuur verzamelde en online raadpleegbaar maakte via het Platform Immaterieel Erfgoed. Daar zijn nu ook de vier borgingsmaatregelen omschreven:

 

Advertenties